Enflasyonun hızla yükseldiği ve yaşam maliyetlerinin arttığı Türkiye’de, çalışanların işverenden en büyük beklentisi maaş artışı olurken, yan haklar da giderek daha fazla önem kazanıyor. Yemek, ulaşım, giyim, doğum-ölüm-evlilik yardımları, alışveriş çekleri ve eğitim destekleri gibi yan faydalar; hem çalışanların aile bütçesine katkı sağlıyor hem de motivasyon ve bağlılığı artırıyor.
Ancak mevcut tablo, yan haklar konusunda ciddi bir memnuniyet sorunu yaşandığını gösteriyor. Türkiye genelinde çalışanların ücret ve yan haklar politikalarına yönelik memnuniyet oranı yüzde 50’nin altında kalıyor. Pek çok çalışan, sahip olduğu haklardan habersiz ya da mevcut yan faydaları etkin şekilde kullanamıyor.
“Yan Haklar, Çalışanın Refahını Doğrudan Etkiliyor”
Atunis İK Yönetim Danışmanlığı Genel Müdürü Can Suntay, çalışanların yan haklara dair bilgi sahibi olmasının ve bu hakları kendi önceliklerine göre değerlendirmesinin önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu vurguluyor. Suntay, “Bugün üretim hattından ofis çalışanına kadar herkes için yan haklar iş yaşamının vazgeçilmez bir parçası. Ancak birçok çalışan hangi haklara sahip olduğunu bilmiyor veya nasıl kullanacağını öngöremiyor. Bu oran yüzde 20 ile 50 arasında değişiyor” dedi.
Şirketler Yan Hakları Maliyet Kalemi Olarak Görüyor
Şirketlerin büyük bölümü, yan hakları motivasyon aracı olarak değil, maliyet unsuru olarak değerlendiriyor. Özellikle enflasyon dönemlerinde bu yaklaşım daha belirgin hale geliyor. Can Suntay, bu anlayışı dönüştürmek amacıyla dijital çözümler geliştirdiklerini belirterek, “İşverenin yan haklara yaptığı yatırımı çalışanın tercihi ve beklentilerine göre şekillendirmesini istiyoruz. ILO standartları gereği, ücretin kullanımı konusunda karar hakkının çalışana ait olması gerektiğini savunuyoruz. Çalışana kendi bütçesini yönetme özgürlüğü verilmeli” dedi.
Esnek Ödül Modeliyle Seçim Çalışana Geçiyor
Atunis’in geliştirdiği “Facilis” yazılımı, maaş dışı yan hakları çalışanların kendi ihtiyaçlarına göre kullanabilmesini sağlıyor. “Esnek Ödül” modeliyle çalışan, mevcut haklar arasında değişim yapabiliyor; varsa ek bütçeyi değerlendirebiliyor, yoksa mevcut yan faydalar arasında barter yaparak önceliklerini belirleyebiliyor.
Aynı Maaşla Daha Yüksek Memnuniyet Mümkün
Suntay’a göre, çalışan memnuniyetini artırmak için sadece maaş artışı değil, bütçenin daha etkin kullanılması da önemli. “Çalışana karar verme özgürlüğü tanındığında, hem yasal avantajlar hem de kurumsal indirimlerle aynı bütçeyle daha fazla memnuniyet yaratmak mümkün oluyor. Bu da hem şirketler için maliyet etkinliği sağlıyor hem de çalışan bağlılığını ve mutluluğunu artırıyor” dedi.
