Aidat artışlarının bu denli yüksek olması, apartman sakinlerini maddi olarak zor duruma sokarken, bazı vatandaşlar bu durumu "fahiş fiyat artışı" olarak nitelendiriyor.
Artışların, apartmanlarda yapılan bakım, temizlik ve güvenlik giderlerinin artmasından kaynaklandığı savunulsa da, birçok site sakini aidatların bu seviyeye çıkmasının haksızlık olduğunu düşünüyor.
Büyük şehirlerdeki bazı sitelerde, aidat ödemeleri aylık gelirin önemli bir kısmını oluşturur hale gelirken, bu durum özellikle dar gelirli ve emekli vatandaşları olumsuz etkiliyor.
Bazı sakinler, yaşadıkları konforu sürdürebilmek adına yüksek aidatları ödemek zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Mahkemeye İtiraz Edilebilir
Ancak, aidat artışlarının bu kadar yüksek olması karşısında haklarını savunmak isteyen vatandaşlar, çözüm arayışına girmiş durumda.Hukukçular, aidat artışlarının haksız ve yüksek olduğuna inanan sakinlerin, yasal yollara başvurarak mahkemeye itiraz edebileceğini belirtiyor.Kanunlara göre, aidat artışlarının, yönetim planına uygun şekilde yapılması ve eşitlik ilkesine aykırı olmaması gerektiği vurgulanıyor.Bazı site sakinleri, site yönetimlerinin denetimden uzak hareket ettiğini, artış oranlarını tek taraflı olarak belirlediğini ve buna karşı çıkanların mağdur olduğunu belirtiyor.Bu durumda, yasal olarak aidat artışının mahkeme aracılığıyla iptal edilmesi mümkün olabiliyor.Gerek site yönetimleri, gerekse apartman sakinleri için aidat konusu, her geçen gün daha da önemli bir hal alıyor.Aidat artışlarının yüksekliği, sadece maddi bir yük getirmekle kalmıyor, aynı zamanda site içinde huzursuzluk yaratabiliyor.Yönetimler, sakinlerin bu tür tepkilerini göz önünde bulundurarak daha dikkatli bir şekilde hareket etmeli, şeffaflık ve adil bir yönetim anlayışını benimsemelidir.Türkiye'de 30 milyona yakın vatandaşın doğrudan etkilediği site aidatları, 2024 yılı itibariyle de yüksek artışlarla dikkat çekiyor.Asgari ücrette yapılan %30'luk artışa rağmen, birçok site yönetimi aidatlara %90 ila %120 arasında zam yapma kararı aldı.Bu durum, site sakinlerini ekonomik açıdan zorlarken, aidat artışlarının ne kadar olması gerektiği de merak konusu.
NE KADAR OLMALI?
İstanbul’un merkez ilçelerinde, 100 metrekarelik bir dairenin aidatı artık 4 bin TL’yi aşmış durumda.Şehir dışı bölgelerde, örneğin Çatalca ve Silivri gibi gelişim gösteren alanlarda aidatlar 800 TL civarına kadar düşerken, lüks konut projelerinde ise aidatlar 40-45 bin TL'ye kadar çıkabiliyor.Türkiye Kentsel Tesis Yönetim Derneği Başkanı Suat Sandalcı, aidat artışlarının asgari ücretteki artışa paralel olarak yapılacağını belirtiyor.Bununla birlikte, aidat artışının yalnızca
asgari ücret artışıyla sınırlı kalmadığını, site büyüklüğü, ortak alan sayısı, personel giderleri ve borç-alacak durumu gibi etmenlerin de önemli rol oynadığını vurguluyor.Sandalcı, 2025 yılı için aidat artışının, asgari ücretteki artış oranı ile birlikte %10-15 arası bir ek artışla toplamda %40-45 arasında olabileceğini ifade ediyor.Ancak gelen bilgilere göre, bazı sitelerde artış oranları %90’a kadar çıkmış durumda. Türkiye genelinde bu artışlarla mücadele edilmesi gerektiğine dikkat çeken Sandalcı, Dernek olarak bu sorunu çözmek için çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.
İtiraz Hakkınız VarSite yönetimi, aidat artışlarını genel kurulda belirlenen bütçeye göre yapıyor. Genel kurul, kat maliklerinin sayısı ve arsa paylarına göre çoğunluğu sağlar ve aidat artışı bu oy çokluğuyla kararlaştırılır.Genel kurula katılan ancak karşı oy kullanan her kat maliki, kararın alındığı tarihten itibaren bir ay içinde, toplantıya katılmayanlar ise kararı öğrendikleri tarihten itibaren bir ay içinde ya da genel kurul davetini almayanlar altı ay içinde sulh hukuk mahkemesine iptal davası açma hakkına sahiptir.Eğer aidat artışında usulsüzlük yapıldığına inanılıyorsa, vatandaşların hukuk yoluna başvurması önerilmektedir.Ayrıca, aidat artışına karşı çıkan vatandaşlar, olağanüstü genel kurul talep etme hakkına sahiptir.En az 1/3 malikin bir araya gelerek, gereksiz harcamaları tartışması ve tasarruf tedbirlerini gündeme getirmesi mümkündür.
Kiracılar İçin Durum Ne?Kiracılar, ev sahipleri tarafından belirlenen kira bedelinin dışında kalan aidat bedelini ödeme yükümlülüğü taşımamaktadır.Örneğin, kiracı 6 bin TL kira ödüyorsa ve aidat 7 bin TL ise, 1.000 TL’lik farkı ev sahibi ödemek zorundadır.Ayrıca, sitelerdeki giderler, işletme ve yatırım bütçeleri olarak ikiye ayrılır. İşletme bütçesi, personel maaşları ve ortak alan giderleri gibi kullanım kaynaklı giderleri içerirken, kiracılar bu giderlerden sorumludur.Ancak demirbaşlar gibi büyük tadilatlar ve onarımlar, ev sahibinin sorumluluğundadır. Asansör değişikliği, dış cephe izolasyonu veya işten ayrılan personele ödenecek tazminat gibi giderler ise kiracıdan talep edilemez.
Kullanmadığım Hizmeti Ödemek Zorunda Mıyım?Bazı site sakinleri, örneğin havuz veya asansör gibi ortak kullanım alanlarını kullanmadıkları için bu hizmetlerin bedelini ödemek istemiyorlar.Ancak, ortak kullanım alanları için yapılan aidat ödemelerinden muaf olunması mümkün değildir.Bu tür hizmetlerin ödenmesi, kat maliklerinin bir zorunluluğudur, çünkü ortak alanların bakım ve işletme giderleri tüm sakinler arasında paylaştırılır.Ancak, siteye sonradan eklenen lüks hizmetler veya bazı maliklerin özel kullanımına yönelik alanlar için ödenmesi gereken aidatlar, herkese eşit şekilde paylaştırılamaz.Örneğin, siteye çocuk bakım odası yapılması halinde, bu odadan faydalanmayan kat malikleri bu gideri ödemek zorunda değildir.Ayrıca, daire büyüklüklerine göre aidat paylaşımı da sıklıkla tartışma konusu olabilmektedir. 2+1 daire ve 3+1 dairenin aynı aidatı ödemesi adil olmayabilir, ancak bu durum, site yönetim planına göre belirlenir.Yönetim planında eşit paylaşım kararı alınmışsa, bu uygulama zorunlu hale gelir. Adaletsiz bir durum varsa, yönetim planının değiştirilmesi gerekmektedir.Site aidatları, artan enflasyon ve maliyetler nedeniyle her yıl daha fazla kat malikinin gündeminde olan bir konu olmaya devam ediyor.Aidat artışları ve bu konuda alınacak önlemler, sakinlerin haklarını savunma konusunda bilinçli olmalarını ve gerekli hukuki adımları atmaları gerektiğini ortaya koyuyor.
