ÇAĞIN HASTALIĞI: GELECEK KÖRLÜĞÜ

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan, madde bağımlılığı ile ilgili çarpıcı açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Noyan, bağımlılığın "gelecek körlüğüne" sebep olan bir beyin hastalığı olduğunu belirterek, tedavinin en önemli adımının kişinin hastalığının farkında olması olduğunu söyledi.

Hande Karacasu’nun yapımcılığını üstlendiği “Ayık Yaşamlar” belgeselinin son bölümüne konuk olan Prof. Dr. Noyan, uyuşturucu bağımlılığına karşı alınabilecek önlemler ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı. Bağımlılığın bir hastalık olduğunun altını çizen Noyan, bağımlılığın başlangıcındaki “ilk kullanımın” ise bireysel bir seçim olduğunu vurguladı.

“Bağımlılığı bir hastalık olarak görmediğimizde, bağımlılığa yaklaşımımız da farklı oluyor” diyen Noyan, “Bunu bir seçim ya da ahlaki bir zayıflık olarak gördüğümüzde, bağımlılık tedavi edilemez bir durum gibi algılanıyor. Oysa bağımlılık bir beyin hastalığıdır. İlk kullanım kişinin bireysel tercihidir ancak madde beyne girdikten sonra biyolojik değişikliklere yol açar ve bağımlılık dediğimiz hastalık ortaya çıkar. Bu durum kişinin kendini kontrol edememesiyle sonuçlanır. ‘Son kez’ diyerek yeniden madde kullanan kişi, fren sisteminin bozulmasıyla işlevselliğini kaybeder. İşte bu duruma ‘gelecek körlüğü’ diyoruz” ifadelerini kullandı.

Hepimiz Bağımlı Olma Potansiyeline Sahibiz

Bağımlılığın sadece belirli bir toplulukla sınırlı olmadığını belirten Noyan, genetik yatkınlıklar ve sosyoekonomik faktörlerin etkili olduğunu ancak herkesin bağımlı olma potansiyeline sahip olduğunu söyledi. “Bağımlılar mutlaka parçalanmış ailelerden çıkar” gibi yaygın söylemlerin doğru olmadığını belirten Noyan, düzenli bir aile yapısındaki bireylerin de bağımlı olabileceğine dikkat çekti.

Biyolojik ve Psikolojik Destek Bir Arada Olmalı

Türkiye’de bağımlılık tedavisinde genellikle bireysel yöntemlerin uygulandığını ifade eden Noyan, psikososyal odaklı tedavi modelinin önemine vurgu yaptı. Noyan, “Tedavide biyolojik, psikolojik ve sosyolojik yaklaşımların bir arada olması gerekiyor. Ancak birçok hasta, ailesi veya çevresi tarafından zorlandığı için tedaviye geliyor ve hastalığını kabul etmiyor. Öncelikle farkındalık yaratmaya çalışıyoruz” dedi.

Tedavi sürecinde alkol ve maddenin vücuda verdiği zararları belirlemek için testler yapıldığını ifade eden Noyan, biyolojik tedaviye ek olarak psikoterapinin de şart olduğunu söyledi.

AMATEM’lerin Yaygınlaştırılması Şart

Bağımlılık ve suça yatkınlık arasındaki yanlış algıya da değinen Noyan, “Bağımlılık eşittir suç denklemini düzeltmemiz gerekiyor. Ekonomik faktörler bağımlılığı etkiliyor ancak suç ve bağımlılık arasında kesin bir ilişki kurmak doğru değil” dedi.

Türkiye’de bağımlılık tedavi hizmetlerinin yetersizliğine dikkat çeken Noyan, “Devletin tedavi servisleri ve bu alandaki doktor, psikolog sayısı yetersiz. Her il ve ilçede AMATEM açılması ve uzman sayısının artırılması şart” ifadelerini kullandı.